Foça, İzmir'e olan yakınlığına rağmen -şehir merkezinden sadece bir saat- henüz kitlesel turizmin diline düşmemiş, balıkçı kasabası kimliğini büyük ölçüde koruyan bir Ege durağı. Antik dönemde Phokaia adıyla anılan bu liman kenti, Akdeniz'in dört bir yanına koloniler kurmuş denizci bir uygarlığın merkezi olmuş; bugünkü Marsilya'nın (antik Massalia) kurucuları da buradan yola çıkmış Foçalı denizciler.

Eski Foça ve liman

Kasabanın limanında renkli balıkçı tekneleri arasında yürüyün; sabah erken saatlerde teknelerin dönüşünü izlemek, kasabanın hâlâ canlı olan balıkçılık geleneğine tanıklık etmenin en iyi yolu. Akşam liman kenarındaki lokantalarda günün avından taze balık yiyin -menü, o gün ne tutulduğuna göre değişiyor, bu da alışıldık restoran deneyiminden farklı bir samimiyet katıyor.

Foça'nın taş evleri ve dar sokakları arasında amaçsızca dolaşmak, kasabayı deneyimlemenin en iyi yolu. Bir dönem burada yaşamış Rum nüfusun izleri, ev cephelerinde ve kapı işçiliğinde hâlâ görülebiliyor. Turistik hediyelik dükkanlar yerine, yerel halkın günlük alışverişini yaptığı bakkal ve manavlarla karşılaşıyorsunuz.

Büyükdeniz ve Küçükdeniz plajları

Kasabanın iki ana koyu -Büyükdeniz ve Küçükdeniz- ince kumu ve sığ girişiyle özellikle aileler için uygun. Büyükdeniz daha geniş ve hareketli, kafeler ve plaj işletmeleriyle donatılmış; Küçükdeniz ise korunaklı koy şeklindeki konumuyla daha sakin bir alternatif sunuyor. Her iki plaj da kasaba merkezine yürüme mesafesinde, araca ihtiyaç duymuyorsunuz.

Akdeniz foku ve deniz kaplumbağaları

Foça kıyıları, nesli kritik derecede tehlike altındaki Akdeniz fokunun (Monachus monachus) Türkiye'deki en önemli yaşam alanlarından biri; bölge bu nedenle Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edilmiş durumda. Siren Kayalıkları olarak bilinen bölge, fokların mağaralarda barındığı alan.

Tekne turlarına katılırken bu hayvanlara mesafeli ve saygılı davranmak hem yasal hem etik bir zorunluluk -yaklaşmamak, beslememek ve doğal yaşam alanlarını rahatsız etmemek gerekiyor. Sorumlu tur operatörleri bu kurallara uyuyor; tur seçerken bunu sormak iyi bir alışkanlık.

Yeni Foça ve çevre koylar

Eski Foça'dan yaklaşık 20 dakika uzaklıktaki Yeni Foça, daha modern bir yerleşim; yazlık siteleri ve daha geniş plajlarıyla farklı bir profil sunuyor. İkisi arasındaki sahil yolu boyunca küçük koylar sıralanıyor; araçla gezip beğendiğiniz bir koyda durmak, Foça'nın en keyifli aktivitelerinden biri.

Ne yenir?

Foça'nın yerel lokantalarında günün avı taze balık, karides güveç ve Ege'ye özgü ot mezeleri öne çıkan lezzetler. Deniz börülcesi, şevketibostan ve radika gibi mevsimlik otlar, zeytinyağıyla hazırlanıp meze olarak servis ediliyor. Sabah kahvaltısında ise bölgenin zeytinyağı ve taze peynirlerini denemeden geçmeyin.

Pratik notlar

  • Nasıl gidilir: İzmir şehir merkezinden araçla ya da otobüsle yaklaşık 1 saat; İzmir Adnan Menderes Havalimanı'ndan 1,5 saat.
  • Ne yapılmalı: Tekne turuyla çevredeki koylara ve adalara uğramak, kasabanın en popüler aktivitesi.
  • Konaklama: Eski Foça'daki butik pansiyonlar, kasaba atmosferini yaşamak için en iyi seçenek.
  • En iyi zaman: Mayıs-Ekim; Temmuz-Ağustos hafta sonları kalabalıklaşabiliyor.